Tìm hiểu Lịch sử xe đạp

Xe đạp là một phương tiện di chuyển thường xuyên của con người, mặc dù hiện nay xã hội đã phát triển, xe máy, ô tô giúp chúng ta đi lại dễ dàng hơn nhưng vai trò của những chiếc xe đạp vẫn không thể phủ nhận. Để có được một chiếc xe đạp hoàn chỉnh như hiện nay, xe đạp phải trải qua lịch sử hình thành, phát triển lâu năm, sự cải tiến trong mỗi giai đoạn là một lần làm cho loại phương tiện thô sơ này thêm thân thiện và tiện dụng hơn. Bài viết dưới đây chúng ta sẽ cùng đi tìm hiểu về lịch sử xe đạp đầy đủ nhất.

Năm 1817 xe đạp được khai sinh: Cỗ máy đi bộ của Drais

Có lẽ vào thế kỷ 19 thì khái niệm đầu tiên về xe đạp đã ra đời. Baron von Drais là một nam tước của Đức, ông đã phát minh ra một phương pháp di chuyển vẫn dùng sức người nhưng lại có sự hỗ trợ giúp cho việc di chuyển trở nên dễ dàng hơn. Và mục đích là để thăm thú khu vườn hoàng gia.

Đến năm 1817 thì ông chính thức cho ra đời chiếc xe với tên gọi cỗ máy chạy bằng chân  giúp ông đi bộ quãng đường dài 13 km mà chỉ mất có một giờ đồng hồ ở lần sử dụng đầu tiên vào ngày 12/06. Thiết bị hỗ trợ này có thể được xem như là sơ khai, tiền đề của xe đạp.

“Chiếc xe” này được chế tạo bằng chất liệu gỗ 100%, từ các chi tiết nhỏ nhất đều được làm từ gỗ nên người ta gọi nó với cái tên Draisine,  hay còn gọi bằng tên ngựa gỗ (Hobby Horse). Chiếc xe này nặng khoảng 22kg và bao gồm 2 bánh xe bằng nhau, hình tròn sắp xếp thẳng hàng trên khung gỗ của mình để việc di chuyển dễ hơn. Phần bánh trước thiết kế linh động có thể lái, điều chỉnh hướng đi của xe còn bánh sau thì có hệ thống giảm tốc độ (sau này được gọi là phanh). Cơ chế hoạt động của xe là sẽ chuyển động về phía trước nếu có lực đẩy, người sử dụng lên xe và đẩy một chân mạnh xuống đất, hướng về phía sau thì xe sẽ chạy.

Với phát minh này, Baron von Drais đã vinh dự được nhận bằng sáng chế khoa học thương mại năm 1818. Các thị trường ở Bắc Mỹ và Tây Âu thi nhau sử dụng sản phẩm của ông và hàng nghìn chiếc xe được đặt hàng. Tuy nhiên có một hạn chế của mẫu xe lúc này là nó khá khó giữ thăng bằng và vóc dáng xe còn thô. Nhiều thành phố đã cấm sử dụng loại phương tiện này để hạn chế gây tai nạn.

Bàn đạp xe xuất hiện vào năm 1860

Nối tiếp tiền đề của chiếc xe đạp mà Baron von Drais đã sáng chế thì đến năm 1860 có nhiều cải tiến tích cực cho phương tiện thô sơ này để gia tăng hiệu quả sử dụng, sự thuận tiện cũng như là mẫu mã. Xe đạp được trang bị thêm trục khuỷu và bàn đạp gắn liền để tạo lực cho xe chạy, thay vì dùng chân để đẩy xe tạo lực, việc di chuyển xe nhẹ nhàng hơn, tiết kiệm sức người hơn.

Người sáng chế ra mô hình này chính là Pierre Michaux, ông là một trong những nhà phát minh vĩ đại của đất nước Pháp. Xe đạp cho tới năm 1860 đã mang tính thẩm mỹ cao hơn, các chi tiết thu nhỏ lại tạo độ thanh mảnh cho xe, bánh xe được làm bằng gõ nhưng viền bánh lại được làm bằng sắt.

Xe đạp bánh cao ở những năm 1870

Thêm một bước cải tiến đáng kể của lịch sử xe đạp khi mà đến những năm 1870 mô hình xe đạp bánh cao xuất hiện. Trên tiền đề của chiếc xe đạp đầu tiên không còn làm bằng gỗ hoàn toàn nữa mà nhiều chi tiết xe đã thiết kế từ kim loại. Cũng may mắn, lúc bấy giờ trình độ luyện kim cho phép việc làm này diễn ra dễ dàng hơn. Xe đạp bánh to có thiết kế đặc biệt khi mà bánh trước to gấp đôi bánh xe sau. Việc tạo thêm nhiều chi tiết kim loại có tác dụng cải thiện độ bền của xe, nâng cao sức chịu đựng trọng lượng con người.

Hạn chế lớn nhất của mẫu xe đạp bánh cao đó chính là kos điều khiển. Người sử dụng ngồi ở vị trí cao nên trọng lực không được phân bổ đồng đều, khá chênh vênh khi di chuyển nên nếu không may bánh trước va phải vật cản gì thì người lái không kịp xử lý, chân có thể bị mắc kẹt ở phần bàn đạp.

1880 – 1899 là giai đoạn hoàng kim của xe đạp

Đỉnh điểm phát triển liên tục và ào ạt nhất của xe đạp đó là những năm 1880 đến 1899. Thời điểm này có quá nhiều phát minh cải tiến cho dòng phương tiện hữu ích nói trên. Mẫu xe đạp của nhà phát minh đến từ Anh được gọi là dicycle đưa hai bánh xe trở lại bằng nhau để thăng bằng hơn. Cùng với đó hai bánh xe đặt song song nhau, người sử dụng sẽ điều khiển xe từ phần giữa hai bánh.

Đến năm 1885 thì chiếc xe đạp đến từ phát minh của John Kemp Starley đưa hai bánh xe bằng nhau nhưng lại xếp thẳng hàng như phiên bản đầu tiên. Trên chiếc xe này tích hợp đầy đủ các chi tiết như là phanh, dĩa, dây sên phục vụ cho việc điều khiển dễ dàng, chính xác. Sau một vài năm, phiên bản xe đạp này được sản xuất và sử dụng rộng rãi.

Sự ra đời của lốp xe khí nén là một trong những bước ngoặt vĩ đại cho lịch sử phát triển của xe đạp đến thời điểm năm 1888. Lốp xe này được John Dunlop một nhà phát minh đến từ Scotland sáng chế. Khi áp dụng lốp xe bao bọc bánh thì việc di chuyển trở nên êm ái, không rung lắc như trước nữa.

Từ thế kỷ 20 đến nay xe đạp hoàn hảo hơn

Giai đoạn từ thế kỷ 20 cho đến nay các phiên bản đã hoàn thiện hơn và trở thành phương tiện di chuyển phổ thông của con người. Nửa đầu thế kỷ thứ 20, xe đạp là một trong những phương tiện không thể thiếu của các nước Châu Âu. Sau đó xe hơi ra đời hạn chế nhu cầu sử dụng phương tiện đơn giản này. Thế nhưng, xe đạp không chết khi mà một số bộ phận khác vẫn trung thành.

Suốt từ thế kỷ 20 đến nay lịch sử xe đạp vẫn vận động, phát triển không ngừng để phù hợp với bối cảnh cũng như nhu cầu của con người. Xe đạp không chỉ được làm đẹp hơn về hình thức mà còn cải tiến về kỹ thuật để việc di chuyển dễ dàng hơn, êm ái hơn cho người sử dụng và đương nhiên vấn đề an toàn luôn được đề cao. Trên thị trường hiện nay bày bán nhiều loại xe đạp với chức năng, vóc dáng, màu sắc khác nhau cho người dùng thỏa sức lựa chọn, phục vụ cuộc sống của mình.

Lịch sử xe đạp hình thành và phát triển trải qua nhiều giai đoạn khác nhau. Qua mỗi giai đoạn chúng hoàn thiện hơn cả về hình thức và chất lượng. Xe đạp vẫn luôn là phương tiện di chuyển phổ biến cho dù xã hội có phát triển đến đâu, thay đổi đến đâu đi chăng nữa.

Cycling

Tìm hiểu Lịch sử xe đạp
5 (100%) 1 vote

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *